|
Nazwa
Maszewo
Maszewo
(Massow) pojawi³o siê po raz pierwszy w ¼ród³ach pisanych w 1232 roku, w dokumencie
podpisanym przez proboszcza Bertrama z Maszewa.Wed³ug opinii archeologów najstarsze
¶lady osadnictwa w Maszewie pochodz± z X wieku, na wzniesieniu nazywanym Gór±
Zamkow±.W 1274 roku po raz pierwszy Maszewo okre¶lono jako "oppidium",
ale magdeburskie prawa miejskie otrzyma³o w 1278 roku, z r±k biskupa kamieñskiego
Hermana von Glichen. Na pocz±tku XIII wieku dzier¿awcami po³owy Maszewa jako
lenna, by³ mo¿ny ród rycerski Maszów (von Massow). Pó¼niej miasto wielokrotnie
przechodzi³o z r±k do r±k, miêdzy innymi ksi±¿±t pomorskich, w³adców Brandenburgii,
oraz rodu Ebersteinów. Du¿e zniszczenia i straty przynios³a wojna 30-letnia,
(po¿ary, d¿uma), co spowodowa³o upadek gospodarczy miasta. Pewne o¿ywienie inwestycyjne
nast±pi³o tutaj dopiero pod koniec XIX wieku - drogi bite do Stargardu, Goleniowa
i Nowogardu. Na pocz±tku XX wieku uruchomiono liniê kolejow± do Goleniowa. W
trakcie II wojny ¶wiatowej miasto uleg³o zniszczeniom w 30 procentach, wyzwolono
je 7 marca 1945 roku.
Co
warto zobaczyæ?
Ko¶ció³
Parafialny PW. Matki Boskiej Czêstochowskiej

Ko¶ció³
budowany od 4-tej æwierci XIII, do po³owy XV wieku. Jest budynkiem gotyckim,
formy ¶redniowiecznej ¶wi±tyni ukszta³towane zosta³y w dwóch etapach budowlanych.
W pierwszym etapie, przypadaj±cym na koniec XIII wieku rozpoczêto budowê kamiennej
wie¿y oraz korpusu. W drugim etapie w pierwszej po³owie XV wieku nast±pi³a przebudowa
korpusu nawowego oraz wybudowano prezbiterium i zakrystiê. Na prze³omie XVIII
i XIX wieku prowadzono liczne remonty ko¶cio³a. W ko¶ciele umieszczony jest
unikalny o³tarz.
Kaplica PW. ¦w. Jerzego obecnie Ko¶ció³ Pomocniczy PW. B³. Alberta Chmielewskiego
Istniej±ca obecnie budowa ufundowana zosta³a w 1490 roku przez maszewsk± rodzinê
Weiher`ów. Zbudowana zosta³a na miejscu starszej, drewnianej kaplicy. Kaplica
przez ca³y okres dziejów funkcjonowa³a jako ¶wi±tynia szpitalna, zwi±zana wpierw
z przytu³kiem, a nastêpnie szpitalem. Szpital, budynki gospodarcze, cmentarz,
ogród wraz z kaplic± by³y wielokrotni przebudowywane i funkcjonowa³y do 1945
roku, kiedy zosta³y zniszczone. Po szpitalu i cmentarzu nie pozosta³y ¿adne
¶lady. Ocala³y jedynie mury kaplicy oraz siedem starych lip zwanych Aposto³ami
i jeden d±b zwany Judaszem. Ruina kaplicy zosta³a odbudowana w latach 1981-1983.
Ratusz

Usytuowany
w zabudowie ¶ródrynkowej, po pó³nocnej stronie ko¶cio³a, ustawiony prostopadle
do niego, z fasad± zwrócon± w kierunku wschodnim. Istniej±cy obecnie budynek,
wzniesiony zosta³ w latach 1821-1827, wed³ug projektu mistrza Lawerent'za, na
miejscu starszej budowli, zapewne z okresu ¶redniowiecza. Zniszczony w pierwszej
po³owie XVII wieku, wkrótce potem odbudowany, w formie skromnej ceglanej budowli,
wspomnianej przez Bruggemann'a. Na pocz±tku XIX wieku, przebudowany, a wkrótce
potem rozebrany i wzniesiony od podstaw. W ci±gu XIX wieku remontowany. Prowadzone
wówczas prace, polega³y mi.n. na uporz±dkowaniu terenu wokó³ ratusza, wybrukowaniu
placu i jego o¶wietleniu, pocz±tkowo lampami gazowymi, a nastêpnie elektrycznymi.
Zachowan± do dzi¶ formê uzyska³ ratusz w 1920 roku, kiedy zosta³ podwy¿szony
o kondygnacjê strychow±. Po 1945 roku, w trakcie bie¿±cych remontów, wymieniono
pokrycie dachu i tynki na elewacjach. Budynek za³o¿ony na planie prostok±ta,
podpiwniczony, parterowy, przykryty dachem mansardowym, z naczó³kami w po³aciach
szczytowych. W mansardzie trzy wystawki, z pomieszczeniami rozlokowanymi równie¿
przy ¶cianach szczytowych. Opracowanie elewacji bardzo skromne, w postaci prostok±tnych
otworów okiennych. Pierwotny wystrój zatarty nowymi tynkami.
Park
i pomnik poleg³ych w I Wojnie ¦wiatowej

Park i
stoj±cy tam pomnik, usytuowane s±, na pó³noc od dawnej siedziby domeny, po drugiej
stronie grobli, równie¿ na terenie pó³wyspu, otoczonego bagnami i wod±. Za pó³wyspem,
do którego prowadzi przed³u¿enie ulicy S³owackiego, na miejscu obecnego boiska,
sta³a siedziba bractwa Strzeleckiego, zbudowana w po³owie XIX wieku, a zniszczona
w 1945 roku. Wcze¶niej, siedziba i plac strzelecki bractwa, istniej±cego w Maszewie
od 1580 roku, znajdowa³ siê przed bram± Stargardzk±. Po przeniesieniu siê na
nowe miejsce i budowie nowego miejsca spotkañ, cz³onkowie bractwa, zagospodarowali
równie¿ teren pó³wyspu, zak³adaj±c tu plac æwiczeñ i park. W 1926 roku,
Rada Miejska Maszewa, zbudowa³a
na tym terenie pomnik po¶wiêcony pamiêci poleg³ych w I wojnie ¶wiatowej. Pomnik,
w formie ceglanej, nie zadaszonej budowli, za³o¿ony zosta³ na planie prostok±ta,
zakoñczonego od strony wschodniej pó³koli¶cie. W ¶cianie zachodniej umieszczono
wej¶cie, a w jego s±siedztwie, we wnêtrzu, dwa, przykryte stropami aneksy, wsparte
na s³upach. W murach, wzniesionych z kilku warstw dekoracyjnie uk³adanej ceg³y,
umieszczono rzêdy a¿urowych, pó³kolistych arkadek, a od strony wschodniej motyw
miecza teutoñskiego. Mury budowli zwieñczono pseudokrenela¿em, a u podnó¿a wzniesiono
niski kamienny mur, powtarzaj±cy zarys pomnika. Modernistyczna forma pomnika,
reprezentuje modny w owych latach styl, wystêpuj±cy np. w klubie Jachtowym w Szczecinie
-Goc³awiu. Po 1945 roku, pomnik sta³ przez d³ugie lata zaniedbany i zaro¶niêty.
W 1993 roku, w³adze miejskie Maszewa, przy wspó³udziale strony niemieckiej,
obiekt ten wyremontowa³y, umieszczaj±c we wnêtrzu dwie tablice, z jednakowym
tekstem, w jêzyku niemieckim i polskim.
"Dla pokojowego wspó³¿ycia / ku pamiêci niemieckim i polskim ofiarom
z Wojen ¦wiatowych 1914-1918, 1939-1945 /, ¿yj±cym ku przestrodze i pojednaniu
/ w 1926 roku w Maszewie zbudowany,/ w 1993 roku w Maszewie, w niemiecko-polskim
wspó³dzia³aniu restaurowany".
Obiekt ten proponuje siê wpisaæ do rejestru zabytków.
Kaplica
pw. ¦w. Jerzego - Obecnie Ko¶ció³ pomocniczy pw. ¦w. Alberta Chmielowskiego

Istniej±ca
obecnie budowla ufundowana zosta³a w 1490 roku, przez maszewsk± rodzinê Weiher'ów.
Zbudowana zosta³a na miejscu starszej, drewnianej kaplicy, wspominanej w ¼ród³ach
ju¿ w 1303 roku, wówczas pw. ¶w. Katarzyny. Kaplica, przez ca³y okres dziejów
funkcjonowa³a jako ¶wi±tynia szpitalna, zwi±zana wpierw z przytu³kiem, a nastêpnie
szpitalem. Na miejscu przytu³ku, zniszczonego w 1731 roku, zbudowane zosta³o
nowe za³o¿enie szpitalne, zrealizowane, przez mistrza Damesa ze Stargardu, w 1735
roku. Oprócz kaplicy i budynku szpitalnego, wzniesionego w konstrukcji
ryglowej, znajdowa³y siê tu budynki gospodarcze, ogród i cmentarz. Szpital
w ci±gu XVIII i XIX wieku by³ wielokrotnie przebudowywany, a w 1840 roku, wzniesiony
od podstaw, równie¿ w konstrukcji ryglowej. W tym samym roku, odnawiano te¿
ko¶ció³. Ca³e za³o¿enie, ³±cznie z cmentarzem, funkcjonowa³o do 1945 roku, kiedy
zosta³o zniszczone. Ocala³y jedynie mury kaplicy, wzniesione z kamieni granitowych
i ceg³y oraz osiem starych lip szerokolistnych zwanych "Aposto³ami"
i jeden d±b szypu³kowy, zwany "Judaszem". Po szpitalu i cmentarzu
nie pozosta³y ¿adne ¶lady. Ruina kaplicy zosta³a odbudowana w latach 1981-1983,
i przeznaczona na ko¶ció³ pomocniczy. Jest to niewielka, kamienno- ceglana,
otynkowana budowla, za³o¿ona na planie prostok±ta, zakoñczonego od strony wschodniej
piêciobocznie, o wnêtrzu jednoprzestrzennym. Opiête przyporami elewacje,
podkre¶laj± pó¼nogotycki charakter budowli.
|